Nieuwsbrief 6-2026, week 43
Classis Groningen-Drenthe op weg naar duurzaam gemeente-zijn
Snel naar…
- Meditatie: ‘Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus’
- Uit het classicale werkveld:
– Even voorstellen: ds. Ferdinand Pierik
– Calimero - Solidair op weg met ons beleidsplan:
– Classisteam? Wie zijn dat en wat doen zij?
– PM: Inventarisatie behoefte aan ondersteuning bij kerkelijke beheertaken
– Herhaalde oproep – Gezocht: filmbeelden uit de kerk - Landelijke kerk:
– Actie Onderdak - Leren in de kerk:
– Studiereis naar Engeland
– Symposium ‘Ritueel en liturgie in tijden van oorlog en vrede’
– Lezing Alain Verheij over ‘De prijs van vergeving’ - Boekentip:
– ‘De geest schenkt graag nieuw leven’ - Afscheid of verbintenis
- De volgende keer
Classispredikant ds. Ellen Peersmann
E-mail
T 06 – 58 01 52 61
Scriba Ad Bakker
E-mail
Post: Fruitlaan 8
9919 KB Loppersum
Preses ds. mr. Raymond Poede
E-mail
Secretarieel medewerker Veralinde Vrijhof
(tijdelijk vervanger)
E-mail
www.classisgroningendrenthe.nl
Meditatie: ‘Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus’
‘’Welnu, u bent het lichaam van Christus
en ieder van u maakt daar deel van uit.’
1 Korintiërs 12:27
Het jaarthema van de Protestantse Kerk voor 2026-2027 luidt: ‘Beweeg mee! Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus.’ Dat thema nodigt uit om stil te staan bij de bron van ons kerk-zijn. Want kerk zijn is meer dan organiseren, vergaderen of beheren. Kerk leeft vanuit Christus, die mensen roept, samenbrengt en in beweging zet.
Paulus schrijft aan de gemeente van Korinte dat zij het lichaam van Christus zijn. Daarmee zegt hij iets bijzonders. Christus is niet alleen iemand van toen. Hij maakt zich ook vandaag zichtbaar in mensen die hem volgen. Waar aandacht is voor wie alleen staat, waar hoop wordt gedeeld, waar recht wordt gezocht en liefde wordt betoond, daar krijgt het lichaam van Christus handen en voeten.
Dat is geen opdracht die wij uit eigen kracht hoeven te vervullen. Het krachtenveld van Christus is de ruimte waarin Gods Geest werkt. Soms zichtbaar en krachtig, soms verborgen en klein. Maar altijd gericht op leven, verzoening en hoop.
Ook als classis willen wij ons in ons werk en in ons gebed aansluiten bij deze beweging van Christus. Juist in tijden waarin het niet meer vanzelfsprekend is om kerk te zijn en waar krimp het risico met zich meebrengt van kramp, zoeken we tussen gemeenten, vierplekken, pioniersplekken en voorgangers naar wat de Geest vandaag van ons vraagt. Niet om onze eigen plannen centraal te stellen, maar om mee te bewegen met Hem die zijn kerk draagt. Zo mogen wij, ieder op onze eigen plaats, handen zijn die helpen, voeten die gaan en harten die openstaan. Want samen vormen wij het lichaam van Christus in deze tijd.
Heer onze God,
U roept ons om Uw lichaam te zijn in deze wereld. Dank U voor de kracht van uw Geest, die mensen bijeenbrengt en in beweging zet. Leer ons meebewegen in uw krachtenveld, zodat wij niet onze eigen weg gaan, maar Uw weg zoeken.
Zegen de gemeenten in Groningen en Drenthe, allen die leidinggeven, dienen, zoeken en geloven. Geef ons ogen die zien, handen die helpen en voeten die gaan waar U ons zendt. Maak ons ontvankelijk voor wat U vandaag van uw kerk vraagt. Amen
Ds. Ellen Peersmann, classispredikant Groningen-Drenthe
UIT HET CLASSICALE WERKVELD
Even voorstellen: ds. Ferdinand Pierik
Inmiddels mag ik alweer een aantal maanden werkzaam zijn binnen de classis Groningen en Drenthe. Vanuit mijn functie als voorzitter van het College voor de Visitatie spreek ik met enige regelmaat mensen. De reactie is meestal dat gemeenten mij liever niet tegenkomen. Want het team van de visitatie onder mijn verantwoordelijkheid komt pas met een gemeente in contact als er al teveel gebeurd is. Graag neem ik daarom nu de gelegenheid om via deze nieuwsbrief mij meer, op een spontane manier, zichtbaar te maken binnen de Classis.
Mijn naam is Ferdinand Pierik. (52) Ik ben geboren in Wapenveld, een klein plaatsje op de noordwest Veluwe. Op jonge leeftijd zijn we verhuisd richting het westen. Mijn middelbare school heb ik gevolgd in Rotterdam. In mijn werkzame periode ben ik begonnen binnen de zorg. Al snel kwam het verlangen om predikant te worden. Om de studie goed te kunnen combineren met werk, ben ik overgestapt naar een andere vorm van zorg, namelijk binnen de uitvaartbranche.
Na een zwaar auto-ongeluk in 2004 moest ik zo wel stoppen met mijn studie, als met het werk in de uitvaartzorg. Daarom ben ik manager geworden in de zorg en heb me verdiept in kwaliteits- en verandermanagement. Ik kreeg de mogelijkheid manager te worden bij het Leger des Heils en later als interimmanager om cultuurverandering en kwaliteitsverbeteringen door te voeren binnen andere zorgorganisaties.
Tijdens deze interim-projecten ben ik weer begonnen met de theologiestudie. Eerst bij de PThU aan de Koornmarkt in Kampen en daarna aan de VU in Amsterdam. In 2019 werd ik bevestigd als predikant van de Hervormde Kapelgemeente te Drachten en de Hervormde Gemeente te Eén. Van de laatstgenoemde gemeente heb ik inmiddels afscheid genomen.
Als voorzitter voor het College voor de Visitatie houd ik me niet alleen bezig met problemen binnen de gemeente. Een andere taak is om de ringen binnen de classis te ondersteunen en te inspireren. Ik hoop u daar de komende tijd te ontmoeten.
Calimero
Vanuit het classicaal college voor behandeling van beheerszaken – CCBB
Op een CCBB-vergadering kwamen de gevoelens ter sprake die vaak bij een fusieproces worden waargenomen. Het gevoel van overheersing door de grote gemeente bij de kleine gemeente. Als je dan met weinig bent, bekruipt je het gevoel een Calimero te zijn. Reden om dat maar eens uit te diepen.
Een kleine en een grote gemeente die samen gaan optrekken, het roept allerlei gevoelens wakker. Met name bij die kleine gemeente, want daar zit de aanleiding. Met frustraties, omdat doorgaan op de dezelfde manier blijkbaar niet meer kan. Van teleurstelling en tekortschieten, tot afscheid nemen wat gekoesterd werd. De zorg om het behouden wat gekoesterd wordt en de moeite om te delen wat bijeengebracht werd. Zich realiseren dat het niet meer gaat, geeft een gevoel dat alles en iedereen groter en meer betekent dan jij. Zo klein als Calimero die medelijden met zichzelf kreeg, dacht aan arme ik om vervolgens zijn beklag te doen met: zij zijn groot en ik ben klein.
Er zijn eigenlijk veel Calimero’s in de wereld, niet alleen in de Kerk. Op veel plekken kun je die klacht horen of dezelfde patronen ontdekken.
Het heeft immers ook te maken met macht en onmacht, om maar te zwijgen van rijk en arm. Het staat ook in de Bijbel: wie heeft krijgt meer en wie weinig heeft verliest ook wat hij heeft. Is het dát waar Calimero bang voor is? Zal er iets van mij overblijven?
Als je respect weet af te dwingen, mag je op wederzijds respect rekenen
Toch heeft Calimero daar een grote stem in. Laat je het in lijdzaamheid over je heen komen of ben je in staat een aantrekkelijke partner te zijn voor de andere partij? Weet je je eigenheid te positioneren of blijft er weinig uitdaging over? Hoe stond David tegenover Goliath? Niet met lege handen, niet lijdzaam, maar met overtuigingskracht, letterlijk en figuurlijk. Als je respect weet af te dwingen, mag je op wederzijds respect rekenen. En daar ligt de verantwoordelijkheid van de grootste.
Dan vallen hebberigheid en een misplaatst machtsgevoel meestal snel op, het beeld van de tegenspeler van Calimero is geboren. Maar met name voor de grootste is respect een reusachtige grote voorwaarde. Samen met voldoende gunfactor is het de basis om samen op te trekken en de gezamenlijke doelen na te streven.
Terugkijken naar wat was, brengt het doel niet dichterbij. Dat weet iedereen die zaait. Koesteren wat bereikt is, is alleen gezond als het de betekenis van de gestelde doelen krijgt. Een gemeente funderen op vaste grond, op de toekomst voorbereid zijn, kan daarvoor dienen.
Voor ‘Calimero’ is de drijfveer en de motivatie daarom: met het oog op de toekomst.
Het CCBB Groningen-Drenthe: ccbb-groningen-drenthe@protestantsekerk.nl
SOLIDAIR OP WEG MET ONS BELEIDSPLAN
Classisteam? Wie zijn dat en wat doen zij?
In onze classis is het classisteam gespecialiseerd in duurzaam en toekomstgericht kerk-zijn. Dit team geeft handen en voeten aan het beleidsplan van onze classis waarin bestuurlijk samenwerken van lokale gemeenten centraal staat en de vier pijlers ‘geloofsgesprek, vieren, diaconie en beheer’ de dragers zijn van dit samenwerken.
ds. Heleen Maat, Theo Trox,
ds. Kirsten Slettenaar, Inge Landman
Onder verantwoordelijkheid van het breed moderamen van de classis
Het classisteam, dat werkt onder verantwoordelijkheid van het Breed Moderamen van de Classis en wordt ondersteund door de dienstenorganisatie, is een goede ontwikkeling. De kern van het classisteam wordt gevormd door Evelien Vrolijk – adviseur dienstverlening, Theo Trox – financieel beleidsadviseur en ondergetekende. Inmiddels is in zeven van de elf classes een classisteam van drie mensen aan het werk. In onze classis wordt dit driekoppige team versterkt door de twee regio predikanten ds. Heleen Maat en ds. Kirsten Slettenaar en de diaconaal opbouwwerker Inge Huisman.
We werken alle zes in de classis, komen iedere veertien dagen van 9.30-13.00 uur bijeen en trekken gezamenlijk op, ieder vanuit onze eigen verantwoordelijkheid. We ondersteunen elkaar, en samen ondersteunen we de gemeenten. Belangrijk daarbij is dat we dit ook echt samen met de lokale gemeenten doen. Elke samenwerking tussen gemeenten is uniek en maatwerk. De classis of het classisteam legt niks op en zal steeds goed luisteren wat een gemeente nodig heeft om ook in de toekomst een vindplaats van geloof te kunnen zijn.
De rol van het classisteam
De rol van het classisteam is erop gericht om lokale gemeenten te helpen doordenken hoe ze bestuurlijk verder kunnen zodat ze toekomen aan hun roeping als gemeente van Christus. “Dat er ruimte is voor het gesprek over geloven, over navolging van Christus, over kerk-zijn in de context van onze tijd.”
Hoopvol
Het is hoopgevend dat inmiddels binnen onze classis een groot aantal gemeenten (84) elkaar weten te vinden en stappen hebben gezet of gaan zetten om bestuurlijk samen te werken en een team van voorgangers te beroepen. Ik vind het ook hoopvol dat er bereidheid is om na te denken over hoe het in de toekomst verder moet en elkaar te ondersteunen. Laten we in tijden van krimp niet in de kramp schieten, maar samen hoopvol werken aan toekomst voor Gods kerk op aarde.
Ds. Ellen Peersmann
PM: Inventarisatie behoefte aan ondersteuning bij kerkelijke beheertaken
Veel gemeenten merken dat het steeds lastiger wordt om vrijwilligers te vinden voor de uitvoering van belangrijke beheertaken. Denk aan de financiële administratie, boekhouding, begroting, meerjarenraming en jaarrekening. Hierdoor kan de continuïteit van deze werkzaamheden in de (nabije) toekomst onder druk komen te staan.
Het Breed Moderamen van de Classicale Vergadering in onze classis onderzoekt daarom in samenwerking met de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB Kerkrentmeesters) of gemeenten behoefte hebben aan meer samenwerking en ondersteuning bij deze taken. Daarbij kijken we ook naar de mogelijkheden van ondersteuning vanuit bestaande kerkelijke bureaus binnen de classis.
Nogmaals ons verzoek
Per e-mail vroegen wij alle Colleges van Kerkrentmeesters én alle Colleges van Diakenen eerder al om een vragenlijst voor ons in te vullen. Veel colleges kwamen hier nog niet aan toe, en bij deze herinneren wij deze colleges hieraan. De vragenlijst kunt u online invullen >>
Waarom deelname?
De uitkomsten kunnen helpen om:
- inzicht te krijgen in de uitdagingen waar gemeenten tegenaan lopen;
- te bepalen welke vormen van ondersteuning gewenst zijn;
- te onderzoeken welke samenwerking mogelijk is;
- eventuele vervolgstappen goed af te stemmen op de behoefte in de classis.
Herhaalde oproep – Gezocht: filmbeelden uit jullie kerk!
Vanuit verschillende kanten kregen wij de vraag of er niet een filmpje is over samenwerken en hoe dat in de praktijk in zijn werk gaat . Daarom gaan we dit najaar zo’n filmpje laten maken. Dat is echter een kostbare zaak, en daarom de vraag of er misschien in jouw gemeente wel eens mooie filmbeelden zijn gemaakt.
We denken aan dronebeelden van jullie kerk (in- of exterieur), of rechtenvrije filmpjes waarop een activiteit te zien is. We kunnen niet garanderen dat we de beelden kunnen gebruiken, maar het zou geweldig zijn als we met mooie lokale beelden de film straks kunnen verrijken!
Wil je meer weten of overleggen? Neem dan contact op met onze adviseur dienstverlening Evelien Vrolijk via e.vrolijk@protestantsekerk.nl.
UIT DE LANDELIJKE KERK
Actie Onderdak
‘Vergeet de gastvrijheid niet
want hierdoor hebben sommigen zonder het te weten engelen ontvangen’
– Hebreeën 13:2
Op dinsdag 20 oktober is de ‘Actie Onderdak’ van start gegaan. Het is een actie van een eensgezinde en brede coalitie van negentien kerken in Nederland, waaronder de Protestantse kerk in Nederland. Zij doen een aanbod van tijdelijk onderdak voor statushouders door lokale kerken. Het is een gebaar van barmhartigheid en gastvrijheid dat we gunnen aan mensen die onderdak zoeken.
Wat houdt deze actie in?
Aan lokale kerken wordt gevraagd of zij ruimte beschikbaar willen stellen om een beperkt aantal statushouders gedurende maximaal drie maanden onderdak te bieden. Het gaat met name om gezinnen. Qua onderdak kun je denken aan een vakantiehuisje dat vrijstaat en door de kerk gehuurd wordt, een huis in de gemeente of een leegstaande pastorie, een ruimte van de kerk die weinig gebruikt wordt en die voor drie maanden deze bestemming kan krijgen.
De scriba van onze kerk, ds. Kees van Ekris, heeft over deze actie aan alle gemeenten binnen onze Protestantse Kerk een brief >> geschreven. Hierin staan verwijzingen naar de praktische uitvoering van deze actie en hoe u hieraan kunt deelnemen.
Meedoen of meer informatie?
- Ga naar de projectwebsite Actie Onderdak >>
- Uitnodiging en oproep aan alle lokale kerkelijke gemeenschappen (pdf)
Doet u ook mee?
Ds. Ellen Peersmann
LEREN IN DE KERK
Studiereis naar Engeland
Van 23 tot en met 28 september ben ik, samen met mijn collegae classispredikanten en de scriba van de Protestantse Kerk in Nederland, ds. Kees van Ekris, voor een studiereis naar Engeland geweest. We waren te gast bij de ‘The Church of England’ (de anglicaanse kerk) en bezochten Bradford, York, Harrogate, Ripon en omliggende landelijke gebieden in het bisdom Leeds.
In gesprekken met bisschoppen, priesters, missionaire pioniers, interfaith-specialisten, theologen en bovenplaatselijke leiders stond de vraag centraal hoe de kerk haar roeping kan verstaan in een context van krimp, religieuze diversiteit en maatschappelijke verandering. De reis liet niet één model van kerkvernieuwing zien, maar een veelheid aan contextuele vormen. Steeds keerde dezelfde spanning terug: hoe kunnen roeping, geestelijke onderscheiding en lokale initiatieven worden verbonden met structuren, mensen, geld en gebouwen? Het was een intensieve studiereis langs kerken, nieuwe geloofsgemeenschappen, kathedralen en mensen die ieder op hun eigen manier zoeken naar de toekomst van de kerk.
Het programma van onze reis was voorbereid door het echtpaar Toby en Henriette Howarth. Toby is area bishop van Bradford, maar een paar weken voor onze reis benoemd om bisschop van het bisdom Leeds te worden. Henriette is Nederlandse en nu predikant in de Church of England. De eerste avond hebben we bij hen thuis gegeten en de laatste avond met hen en drie collegae-predikanten de reis – tijdens een diner – geëvalueerd.
Hernieuwde aandacht voor de regionale verhalen en pelgrimage
‘Light from the past, hope for the future’
Geïnspireerd door Faith in the North ben ik op zoek naar regionale verhalen van geloofsgetuigen uit het verleden. Onze kerken zijn immers ooit door iemand opgericht. Denk bijvoorbeeld aan Walfridus in Bedum of abt Emo uit Wittewierum. In Engeland heb ik geleerd dat geloof groeit wanneer mensen verhalen delen van geloofsgetuigen uit het verleden en verhalen delen over waar zij Gods aanwezigheid ervaren in hun dagelijks leven. Door deze verhalen zichtbaar te maken, versterken we onderlinge verbondenheid en geven we het evangelie een herkenbare stem in onze tijd. Daarnaast willen we pelgrimage stimuleren: samen onderweg zijn, letterlijk en geestelijk. Wandelingen langs kerken, kloosters en heilige plekken in Groningen en Drenthe nodigen uit tot ontmoeting, bezinning en geloofsverdieping. Zo ontdekken we opnieuw hoe geloof mensen, plaatsen en generaties met elkaar verbindt.
Ds. Ellen Peersmann
Symposium Ritueel en liturgie in tijden van oorlog en vrede
Donderdag 26 november 2026, 10.00–16.30 uur, Huis ter Heide
Er woedt oorlog in Europa en in andere delen van de wereld. Door toenemende oorlogsretoriek en stijgende defensie-uitgaven lijkt de oorlog ook dichterbij te komen. Wie het nieuws volgt, ontkomt niet aan verhalen over oorlog en oorlogsdreiging.
Tijdens dit symposium gaan we in op de vraag hoe de thematieken van oorlog, vrede, verzoening en herdenken present worden gesteld in ritueel en liturgie. Komen de oorlogen ter sprake in de kerkelijke vieringen; is dat wenselijk, en zo ja: hoe dan? Hoe herdenken we de slachtoffers van oorlogen uit verleden en heden? Welke rituele handelingen geven steun en moed aan soldaten tijdens uitzendingen?
De Diensten Geestelijke Verzorging in de Krijgsmacht, de Vereniging voor Liturgiestudie en het Instituut voor Rituele en Liturgische Studies nodigen pastores, dominees, geestelijk verzorgers, liturgiewetenschappers, rituele experts en beleidsmakers uit om in gesprek te gaan over ritueel en liturgie in tijden van oorlog en vrede.
- Meer informatie is beschikbaar op de website van de Vereniging voor Liturgiestudie >>
- Aanmelden kan via het digitale aanmeldingsformulier >>
Alain Verheij over ‘De prijs van vergeving’
Dinsdag 17 november, 20.00 uur, Ontmoetingshuis Vries
In een wereld vol onrecht, grensoverschrijdend gedrag en intieme vertrouwensbreuken, klinkt vaak de oproep tot ‘vergeven en vergeten’. Iedereen verdient een tweede kans, zeggen we. Tegelijkertijd geven discussies over ‘cancelcultuur’ aan dat dit zo eenvoudig nog niet is. Wie bepaalt of, door wie en wanneer er vergeven wordt?
Theoloog Alain Verheij onderzoekt deze complexe kwesties in zijn recente boek ‘De prijs van vergeving’. Het is een hoopvol en verrijkend boek en een oproep tot zorgvuldige benadering en vergeving.
Op 17 november om 20.00 uur komt Alain Verheij naar Vries om ons mee te nemen langs de eeuwenoude bijbelverhalen en de tijdloze morele vraagstukken over schuld, pijn, wraak, rechtvaardigheid en genade, die in zijn boek aan de orde komen.
De bijeenkomst vindt plaats in het Ontmoetingshuis te Vries, ingang naast de Bonifatiuskerk, en is vrij toegankelijk voor iedereen. Een vrijwillige bijdrage voor de kosten wordt gewaardeerd.
BOEKENTIP
‘De Geest schenkt graag nieuw leven’
Deze gids is bedoeld om de inhoud van het basisboek ‘De Geest wijst de weg’ (uitgave De Banier) compact, concreet, flexibel en gefaseerd toe te passen voor geloofs- en gemeente/parochieopbouw.
De titel ‘De Geest schenkt graag nieuw leven’ (uitgave Triple Boeken, € 7.50) is ontstaan uit de belofte van Jezus op het Loofhuttenfeest, waar uit gouden kruiken veel water werd gegoten: ‘Laat wie dorst heeft bij Mij komen en drinken! Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in Mij gelooft.’ Hiervan mogen we zelf leven en anderen láten leven. Johannes verduidelijkt deze beeldspraak met: ‘Hiermee doelde Hij op de Geest, die zij die in Hem geloofden zouden ontvangen’ (Johannes 7:37-39). Van prof. Berkhof is de heldere samenvatting van deze belofte: ‘Eerst krijg je een Bron, daarna word je een Bron’.
Zoals gewoon water lichamelijke dorst lest, lest de Geest onze geestelijke dorst naar leven en welzijn. Hij doet dat graag en royaal, omdat we God en Jezus zeer ter harte gaan, ook al zijn we mensen met allerlei zwakheden, gebreken en zelfs negatieve trekken… Omdat we geloven, dat de Geest nog steeds in- en uitstroomt, mogen we hiervan veel zegen verwachten.
voor advies en begeleiding bereikbaar via jelledekok4@gmail.com en 0625524481.
Afscheid of verbintenis van predikanten en kerkelijk werkers in onze classis
- Proponent Heidi Koster wordt op 1 november verbonden aan de Gereformeerde Kerk Hollandscheveld Nieuwlande-Geesbrug.
De volgende keer
Nieuwsbrief 7 verschijnt in week 51, half december.
Door deze nieuwsbrief wil het Breed Moderamen van de classis Groningen-Drenthe kerkenraden, predikanten, kerkelijk werkers en andere belangstellenden informeren over ontwikkelingen en activiteiten in en rondom de classis. Stuurt u deze nieuwsbrief gerust door naar alle kerkenraadsleden en anderen waarvan u denkt dat ze er belangstelling voor hebben.