INLIA roept op: kom op voor een rechtvaardige, barmhartige en leefbare samenleving. Het is nog mogelijk om de strafbaarstelling van illegaliteit te voorkomen. INLIA roept daarom op tot het sturen van brieven en kaarten aan de Eerste Kamer. De senaat moet het wetsvoorstel namelijk nog beoordelen. Het is dus van groot belang dat zoveel mogelijk mensen én kerken(raden) hun bezwaren tegen de wet kenbaar maken.
Stichting INLIA,
Internationaal Netwerk van Lokale Initiatieven met Asielzoekers
‘We moeten alles op alles zetten,’ zegt INLIA-directeur John van Tilborg. ‘Om te voorkomen dat kwetsbare mensen gestraft worden enkel omdat ze hier zijn, om te voorkomen dat medemenselijkheid een misdaad wordt. Want dat wordt het met deze wet. Deze wet zal zoveel ellende veroorzaken, zowel voor individuele mensen als voor de samenleving in z’n geheel. Dat moeten we voorkomen, en dat kan nog.’
Datum stemming onbekend
Het nieuwe kabinet heeft gezegd de asielwetten uit te zullen voeren áls de Eerste Kamer deze aanneemt. Maar zover is het nog niet. De Senaatsfracties hebben eerst schriftelijke vragen gesteld aan het kabinet, over de asielwetten én de strafbaarstelling van illegaal verblijf. Het kabinet moet die vragen nog beantwoorden.
De betrokken Senaatscommissie (Immigratie & Asiel) bespreekt dan of de beantwoording voldoende is. Ze prikt pas daarna een datum voor het behandelen van en stemmen over de wetsvoorstellen. Het staat dus nog niet vast wanneer dat zal zijn.
Taak Eerste Kamer
Wat wel vaststaat, is de taak van de Eerste Kamer. Die moet toetsen of wetten rechtmatig, uitvoerbaar en handhaafbaar zijn en ook beoordelen of een wet noodzakelijk is en van voldoende kwaliteit. Op al deze vlakken is er veel aan te merken op het wetsvoorstel voor strafbaarstelling illegaal verblijf.
‘Onuitvoerbaar’ was het oordeel van alle diensten en uitvoeringsorganisaties, van de politie tot het COA en de IND. ‘Niet handhaafbaar,’ liet ook het gevangeniswezen weten; er is de komende jaren geen capaciteit voor. ‘Nut & noodzaak niet onderbouwd,’ stelde de Raad van State, die ook de zorgvuldigheid van de wet kraakte.
‘Strijdig met andere wetten,’ oordeelden experts. Inspecties en de Adviesraad Migratie ontraadden het wetsvoorstel. En ook alle andere betrokken partijen, van de VNG tot de KNMG, van de Raad van Kerken in Nederland tot het College voor de Rechten van de Mens, trokken één conclusie: strafbaarstelling is onuitvoerbaar en onwenselijk, en creëert problemen in plaats van ze op te lossen.
Vereiste uitvoeringstoets ontbreekt
Er is dan ook geen zogeheten uitvoeringstoets gedaan bij het wetsvoorstel. De organisaties die de wet daadwerkelijk moeten implementeren, toetsen dan de praktische uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid ervan.
Pikant is dat de Eerste Kamer op 7 oktober 2025 – nog geen half jaar geleden – er juist bij de regering op aandrong vóór nieuwe wetgeving altijd zo’n toets te doen. De regering onderschreef het belang, maar liet de toets in dit geval niettemin achterwege.
Kaartenacties INLIA & Bondgenootschap
INLIA hoopt dat de Eerste Kamer haar eigen kwaliteitseis serieus neemt en de wet daarom niet aanneemt. INLIA roept iedereen op om mee te helpen: ‘Stuur een kaart of brief! Laat je horen. Eis zorgvuldige, uitvoerbare wetten. Kom op voor een rechtvaardige, barmhartige en leefbare samenleving.’
U vindt de digitale kaartenactie van INLIA op www.inlia.nl/kaartenactie.
Daarnaast is er nog een kaartenactie van bondgenootschap Stop de Asielwetten,
zie daarvoor www.amnesty.nl/acties/gk-eerste-kamer-asielwetten.
Beide van harte aanbevolen!
Dit artikel verscheen eerder in Kerk in Stad 4– 2026, www.kerkinstad.nl
Zie ook: www.protestantsekerk.nl/nieuws/kerkvertegenwoordigers-zijn-kritisch-op-verharding-asielbeleid/