Een voorstelling over seksualiteit als Bijbels geschenk
Door de eeuwen heen heeft kunst een wezenlijke rol gespeeld binnen kerk en theologie. Lang voordat geloof uitsluitend in woorden en leerstellingen werd vastgelegd, vond het zijn weg in zang, poëzie, schilderkunst en rituelen. De kerk was lange tijd een bakermat voor nieuwe kunst, juist omdat zij wist dat niet alles wat over God en mens-zijn gezegd moet worden, in rationele taal te vangen is. Kunst bood een ruimte waarin geloof niet alleen uitgelegd, maar ervaren kon worden. Als een eigen taal, die raakt aan lichaam, emotie en verbeelding.
ds. Alexandra Matz
In die traditie staat ook Hooglied. Het Bijbelboek neemt een bijzondere plaats in binnen de Schrift, juist omdat het nauwelijks verklaart of onderwijst, maar zingt, verleidt en uitnodigt. Hooglied is poëzie, zintuiglijk en lichamelijk van aard. Het spreekt over liefde en verlangen in beelden van aanraking, geur en nabijheid. Geliefden zoeken elkaar, prijzen elkaars lichaam en spreken hun verlangen zonder omwegen uit. Seksualiteit verschijnt hier niet als probleem dat gereguleerd moet worden, maar als vreugde die gedeeld wordt.
Geen randverschijnsel
Dat Hooglied een plek heeft gekregen midden in de Bijbel is theologisch betekenisvol. Het laat zien dat lichamelijkheid geen randverschijnsel is, maar een wezenlijk onderdeel van het Bijbelse mensbeeld. In Hooglied worden lichaam, emotie en verlangen niet tegenover geloof geplaatst. De mens verschijnt hier als geheel: lichamelijk, emotioneel en relationeel. Genieten en geloven sluiten elkaar niet uit, maar bestaan naast en met elkaar.
Tegen deze Bijbelse stem steekt het ongemak rond seksualiteit dat veel mensen ervaren scherp af. Schaamte, verlegenheid of zwijgen over seksualiteit zijn diep verankerd geraakt, zowel binnen als buiten de kerk. Vaak lijkt het alsof seksualiteit vooral iets is dat begrensd, gecontroleerd of weggeduwd moet worden. Hooglied kent die schaamte niet. In dit Bijbelboek wordt verlangen niet verdacht gemaakt, maar uitgesproken en bezongen. Het lichaam is geen obstakel voor geloof, maar een plaats waar liefde zichtbaar wordt.
Wederkerig en kwetsbaar
Dat betekent niet dat Hooglied seksualiteit losmaakt van verantwoordelijkheid of relatie. Integendeel. De liefde die hier wordt bezongen is wederkerig en kwetsbaar. Het verlangen richt zich op de ander en vraagt om aandacht, toewijding en nabijheid. Seksualiteit verschijnt hier niet als prestatie of bezit, maar als ontmoeting. Juist die relationele diepte geeft seksualiteit in Hooglied ook spirituele betekenis.
De manier waarop Hooglied spreekt, sluit nauw aan bij de kracht van kunst. Poëzie en muziek zijn bij uitstek in staat om ervaringen te verwoorden die zich niet laten reduceren tot abstracte begrippen. Ze spreken niet alleen tot het hoofd, maar ook tot het lichaam en het gevoel. In die zin is Hooglied niet alleen een theologische tekst, maar ook een artistieke. Het nodigt uit tot ervaren, niet alleen tot begrijpen.
Theatervoorstelling
Vanuit die gedachte is de voorstelling Hooglied ontstaan. Niet als uitleg of bewerking van het Bijbelboek, maar als een voortzetting van dezelfde beweging: geloven via het lichaam, via kunst, via gedeelde ervaring. In muziek, dans en poëzie wordt de taal van Hooglied opnieuw hoorbaar en zichtbaar gemaakt. De voorstelling schept een ruimte waarin seksualiteit benaderd wordt als deel van het mens-zijn zoals dat in Hooglied zichtbaar wordt: waardig, vreugdevol en verbonden.
Hooglied, als Bijbelboek en als voorstelling, stelt daarmee geen nieuwe theologie voor, maar herinnert aan een vergeten dimensie ervan. Het opent een ruimte waarin lichaam en spiritualiteit niet gescheiden worden, maar elkaar versterken. Waarin seksualiteit niet tegenover geloof staat, maar eruit voortkomt. En waarin vieren minstens zo wezenlijk is als verklaren.
In een tijd waarin veel mensen zoeken naar een geloof dat hun hele mens-zijn omvat, biedt Hooglied een verrassend actueel perspectief. Niet door antwoorden te geven, maar door taal te schenken voor verlangen, nabijheid en liefde. Als kunstzinnig en theologisch getuigenis van het goede leven.
Op zaterdag 14 februari, Valentijnsdag,
vindt de voorstelling Hooglied plaats in Theater Vrijdag in Groningen,
in samenwerking met Mosterd.
Tickets zijn verkrijgbaar via gracelandfestival.nl
Dit artikel verscheen eerder in Kerk in Stad 2 – 2026, www.kerkinstad.nl